ECO BUSINESS

Ecologie wordt steeds belangrijker.

Ofschoon ecologie uit de wetenschappelijk biologische hoek komt,  wordt het woord steeds vaker gebruikt om iets anders te duiden. In de hele wereld wordt steeds duidelijker dat ecologie niet alleen over bloemen, planten, natuurgebieden en dieren gaat maar dat ook de mens een onderdeel uitmaakt van de wisselwerking tussen organismen, populaties en levensgemeenschappen. Kort gezegd, ieder effect in de natuur heeft een effect op de mens en vice versa.

Verwaarlozing natuur

De mens heeft sinds het groeien van het lerend vermogen lange tijd onvoldoende aandacht aan de natuur besteed. En met gevolgen. De huidige stand van de natuur is op z’n zachtst gezegd beroerd te noemen. Er is sprake van een enorme verontreiniging, of dat nou betrekking heeft op lucht, water of aarde. Veel bossen, noodzakelijk voor het vasthouden van CO2, zijn gekapt (met name grote hoeveelheden tropische regenwouden) waardoor, zo zeggen veel gerenommeerde wetenschappers, het klimaat aan het veranderen is. Zo is in de gehele wereld waar te nemen dat er steeds meer heftige regenbuien ontstaan, dat overstromingen talrijker worden en dat de temperatuur stijgt, waardoor o.a. de poolkappen en eeuwige sneeuw-kappen smelten, waardoor het zeewaterpeil stijgt. En dit zijn nog maar een paar voorbeelden.

Op dit moment zit de wereld in een soort status-quo fase waarbij een te groot aantal mensen niet of nauwelijks iets van de natuur of de consequenties weet. Men is drukker met ‘Goede Tijden Slechte Tijden’ of een soapie die drugs gebruikt, met een economische crisis, Griekenland, met de fitness school of met het inschrijven op een dating-site. Denken over de natuur is er nauwelijks bij. En gelet op wat er in de afgelopen 50 jaar is gebeurd, is het ook niet meer dan logisch. Mensen zijn niet opgegroeid met natuur. Te weinig onderwijs gaat over de natuur. TV-programma’s gaan over het algemeen niet over natuur. Sport gaat niet over natuur. Politiek gaat bijna niet over natuur. Dus waarom zouden we ons erover bekommeren?

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)

In de afgelopen 10 jaar is MVO een belangrijke pijler geworden in de strategieën van bedrijven. De gewone mens is door de opkomst van nieuwe communicatietechnieken meer in staat gebracht om te observeren wat er gebeurt. We kwamen erachter dat er ernstige misstanden zijn in de wereld, dat veel oorlogskinderen grote problemen kennen, dat spierziektes verschrikkelijk zijn, dat kanker, AIDS en malaria enorme impact hebben op de mens en dat kinder- en moedersterfte in met name ontwikkelingslanden ongekend hoog is. Door dit veranderende besef zijn bedrijven noodzakelijkerwijs gaan focussen op deze maatschappelijke ontwikkelingen. En opeens was daar -onder aanvoering van de VN die daar triljaren euro’s aan uitgeeft – ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’, een vorm van ondernemen waarbij een bedrijf een ‘goed doel’ uitkiest en daarmee voldoet aan de veranderende inzichten en behoeften van klanten.

Een gevierde term daarbij is: People, Planet en Profit.

De praktijk leert dat het vooral gaat om People en Profit. Waarom? Omdat mensen nou eenmaal een grote ‘gunbaarheidsfactor’ opleveren. Aan de planet wordt helaas niet vaak gedacht tenzij het gaat om besparingen die economisch gezien goed voor het bedrijf zijn.

Dat we niet met de natuur zijn opgegroeid, is te verklaren. Wat moeilijker te verklaren is, is waarom de mens moeite heeft om haar eigen toekomst veilig te stellen. Het dilemma is duivels: kiezen voor de toekomst, is ervoor zorgen dat er minder mensen op aarde zijn. En kiezen voor de ontwikkeling van mensen in de gehele wereld (zie o.a. de Millennium-doelen van de VN) is er juist voor zorgen dat er teveel mensen bij komen.

Gelukkig groeit het besef dat het niet zo verder kan. De VN en andere toonaangevende instituten veranderen langzaam maar zeker hun beleid en invloedrijke personen geven meer en meer hun mening over de natuur. Het bewustzijn neemt toe.

Nieuwe ontwikkelingen

In Azië en in Amerika begint meer en meer aandacht voor de natuur te ontstaan. Hoe dat komt, is moeilijk te zeggen. Het kan liggen aan de geografische situatie (veel onder druk staande natuurgebieden liggen in Azië en Amerika), het kan zijn dat mensen daar zich beter realiseren dat er eigenlijk al teveel mensen op deze planeet wonen. VN-rapporten laten een nieuwe explosieve groei zien (in 2050 al 9,8 miljard mensen) en er zijn zelfs modellen dat er over 100 jaar 4x zoveel mensen op de aarde leven. Iets dat onlosmakelijk zal leiden tot de ondergang van de natuur omdat alle mensen o.a. behoefte hebben aan eten (agrarisch gebruik van grond), onderdak (grond, bouwmaterialen), energie (gas, elektriciteit, olie), meubilair (ontbossing), luxe-artikelen en transport (mijnbouw i.v.m. metalen).

Er is in Azië en Amerika een trend gaande dat meer en meer bedrijven zich in plaats van zich te committeren aan ‘mens’-doelen juist de natuur als uitgangspunt nemen in hun bedrijfshuishouding. In Nederland is deze trend nog amper waar te nemen maar gelet op de ontwikkelingen in de wereld is het niet langer de vraag of deze trend ook in Nederland komt maar wanneer.

Ecologisch  ondernemen

Op dit moment wonen er zo’n 7,4 miljard mensen op aarde en de verwachting is dat er nog vele miljarden bijkomen. En al die miljarden willen huizen, vervoer, gebruiken energie, eten voedsel, willen tafels en stoelen en willen luxe-artikelen. En dit alles heeft een oorsprong uit de natuur. Een eerste schatting is dat in 2050 er bijna 10 miljard zijn en andere schattingen (ook van de VN) lopen zelfs op naar 28 miljard in 2100. Als je dan ook nog eens weet dat over zo’n 30 jaar de natuurlijke hulpbronnen zijn opgedroogd, dan weet je dat er iets moet gebeuren.

Bij MVO neemt een organisatie de verantwoordelijkheid voor de effecten van de bedrijfsactiviteiten op mens en milieu. Ecologisch ondernemen gaat een flinke stap verder. De organisatie ziet de natuur als een stakeholder en zorgt door het creëren van gedeelde waarden voor een impuls van de natuur.

Niet alleen bij de beperking van kosten (ergo, de schade voor de natuur beperkt houden of compenseren) maar juist bij de opbrengsten: hoe te ondernemen zodat de natuur er baat bij heeft. Kortom, een stap verder dan ‘Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen’ (MVO) of ‘Corporate Social Responsibility’ (CSR).

Ondernemen met de natuur als stakeholder.
Ik noem dat ecologisch ondernemen. Eco-business.